ما نيست مگر به خاطر تأثير مساعدشان در پيشرفت فلسفه؛ چون فرانسيسيان و دومينيكيان را تهييج كرد و موجب نوآوريهاي فراواني شد. در واقع برجستهترين فيلسوفان زمان از راهبان بودند.
تبليغات مسيحي در آسياي بودايي
جوواني مونته كوروينويي در 1291، نخستين هيئت كاتوليكي را در هند، و سال بعد، در چين تأسيس كرد. او در 1307، نخستين اسقف كاتوليك پكن شد. بعداً، در فصل جغرافيا از او مفصلتر صحبت خواهيم كرد.
تا اين زمان، در اين نقاط دورافتاده فقط نسطوريان مسيحيت را معرفي، و برخي از آنان پيش از پايان سدهٴ پنجم، در مرو و هرات اسقفنشينهايي تأسيس كرده بودند.
¿ يادداشت اين جانب دربارهٴ نسطوريوس (نيمهٴ اول سدهٴ پنجم)، يادبود نسطوري مربوط به سال 781، مترجمان نسطوري، و غيره (ج 1، ص 370، 517، 599).
جشن يوبيلي سال 1300
بونيفاس هشتم طي فرمان مورخ 22 فوريهٴ سال 1300، فتواي نخستين سال جشن يوبيلي را1 صادر كرد، و به زايراني كه در طي اين سال برخي كليساهاي رم و آثار متبركه را زيارت ميكردند، بخشش كامل ــ يعني چشمپوشي از مجازات، و حتي گناهان ــ وعده داده شد. پاپ گفت اين سنتي رايج براي محترم شمردن سالهاي آخر قرنهاست، ولي از سالهاي جشن پيش از 1300، مدركي در دست نيست. در اين سال، جشن بسيار موفق بود. تعداد عظيمي از زايران به رم رفتند و نذرهاي فراوان نثار كردند. جوواني ويلاني شرحي از آن نوشته، كه دانته بدان اشاره ميكند (دوزخ، فصل 18، بند 29؛
برزخ، فصل دوم، بند 98).
اين موفقيت چنان عظيم بود كه كلمنت ششم طي فرماني در 1343، مقرر كرد جشن يوبيلي بعدي به جاي سال 1400 در 1350 گرفته خواهد شد، و ساير يوبيليها هم هر پنجاه سال يك بار. در 1389، اوربان ششم فاصلهٴ آنها را به سي و سه سال كاهش داد (برابر با طول مدت عمر عيسي)، و پل دوم در 1470، به بيست و پنج سال.
موفقيت مادي اين سالهاي يوبيلي و فروش نارواي آمرزش گناهان كه بر اثر آنها رواج يافت موجبي براي انحراف شد و كليسا را دچار مخاطره كرد. در اين جا، جاي بحث دربارهٴ نظريهٴ